Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Fıkra

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Fıkra

1- “Köşe yazısı” olarak da adlandırılır. Gazete ve dergilerde köşe yazısı adı altında yayımlanan, güncel, siyasal ve toplumsal sorunları ele alan, bunları ayrıntılara inmeden işleyen yazı türüdür. Bu tür yazılar kamuoyunu ilgilendiren konularda kimi zaman sert, vurucu bir dille yazıldıkları gibi, kimi zaman da hoş, ölçülü bir mizahla kaleme alınırlar.

2- Cumhuriyet’ten önce Ahmet Rasim ( Şehir Mektupları, Eşkâl-i Zaman, Muharrir Bu Ya …), Ahmet Haşim ( Bize Göre, Gurabahane-i Lâklâkan ), Refik Halit Karay (Bir içim Su, Bir Avuç Saçma, İlk Adım, Makyajlı Kadın) bu yazı türünün akla ilk gelen isimleridir.

3- Cumhuriyet Dönemi’nde bazı fıkra yazarlarının fıkraları kitap haline getirilmiştir:
a- Ahmet Rasim — Gülüp Ağladıklarım, Muharrir Bu Ya
b- Falih Rıfkı Atay — Eski Saat, Niçin Kurtulmamak, Çile, İnanç, Pazar Konuşmaları, Kurtuluş
c- Arif Nihat Asya — Kanatlar ve Gagalar, Enikli Kapı-Top Sesleri, Terazi Kendini Tartamaz, Tehdit Mektupları, Aramak ve Söylememek, Ayın Aynasında, Kubbeler
d- Peyami Safa — Objektif serisi
e- Orhan Seyfi Orhon — Fiskeler, Dün Bugün Yarın, Kulaktan Kulağa
f- Burhan Felek — Felek, Yaşadığımız Günler, Recebin Kahvesi, Biraz da Yarenlik, Felek’ten Dostlara, Geçmiş Zaman Olur ki
g- Ahmet Kabaklı — Müslüman Türkiye, Mabet ve Millet, Bürokrasi ve Biz

Cumhuriyet Dönemi’nde Fıkra

  • Güncel olaylarla ilgili kişisel fikirlerin dile getirildiği kanıtlanma ihtiyacı duyulmadan yazılan yazılardır.
  • Gazete ile ortaya çıkmıştır.
  • Gündemde olan konular işlendiğinden kalıcılığı yoktur.
  • Köşe yazısı da denir, uzunluğu gazetede kendisine ayrılan köşeyle sınırlıdır.
  • Ayrıntıya inilmez.
  • Kanıtlanma zorunluluğu yoktur.
  • Anlatımı sıcak, yoğun ve canlıdır.
  • Temel amacı düşündürmektir.
  • Sık yazıldığı ve geniş bir okur kitlesine hitap ettiğinden içten, samimi bir dille yazılır.
  • Diğer türlerden en belirgin farkı, güncel olmasıdır.
  • Bu türün Türk edebiyatındaki ilk başarılı örneklerini Ahmet
    Rasim vermiştir.

Fıkra Hakkında örnek soru:

I. Gündelik olayları kendime göre yorumlar, canlı ve kıvrak bir üslupla yazarım.
II. Düşüncelerimi hiçbir kalıba bağlı kalmadan serbestçe
ortaya koyarım.
III. Ele aldığı konu üzerinde bir kamuoyu oluşturmayı
amaçlarım.
IV. Gazetemin üçüncü sayfasında, her gün bir konuyu gündeme getirir onu bir sonuca bağlarım.
V. Bazen iğneleyici, alaycı bir dille, bazen eleştirel bir üslupla ama hep kanıtlarla yazarım.
Bir fıkra yazarının numaralanmış cümlelerden hangisini söylemesi beklenemez?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

Sabahattin Eyüboğlu hakkında bilgini tazelemek ister misin? 🙂

Yorum Ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir