Türk Edebiyat Dönemleri Edebiyatın Dönemleri

Türk edebiyat dönemleri nelerdir?

Türk Edebiyat dönemleri geçmişten günümüze din, coğrafya, insan ve toplum ilişkileri başta olmak üzere birçok şeyden etkilenmiştir ve etkilenmeye de devam edecektir. Edebiyatı ve genel olarak sanatı durağan bir şey olarak algılamamalıyız. Çünkü edebiyat ve sanat insan yaşamıyla şekillenir. Türk edebiyatı da zaman içinde pek çok bölümlere ayrılmıştır. Bu bölümleri genel olarak İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı dönemi, İslamiyet Etkisinde Gelişen Türk Edebiyatı dönemi ve Batı Etkisinde Gelişen Türk Edebiyatı dönemi olarak sayabiliriz. İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı dönemi, 751 yılında yapılan Talas Savaşı ile kapanmış ve İslamiyet Etkisindeki Türk Edebiyatı dönemi başlamıştır. Bu dönem de 1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı ile bitmiş ve Batı Etkisinde Türk Edebiyatı Dönemi Başlamıştır.

İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı dönemini
etkileyen şeyler genel olarak Türklerin göçebe bir hayat yaşamaları, Köktanrı inancına sahip olmaları ve Budizm, Mani dininden etkilenmeleridir. Ayrıca yabancı dillerin etkisinden uzak bir Türkçe’ye sahip olmaları da bu dönemde üretilen eserlerde görülen özelliklerden birisidir. Bu dönemde kullanılan nazım birimleri sagu,koşuk ve destandır.

İslamiyet Etkisindeki Türk edebiyatı dönemini etkileyen en önemli şeyler Türklerin yerleşik hayata geçmeleri ve İslamiyet’i kabul etmeleridir. Bu dönemde Türkçe, başta Arapça ve Farsça olmak üzere yabancı dillerin etkisi altında kalmıştır. Bu dönemde kullanılan başlıca biçimler ağıt, koşma, türkü, gazel ve mesnevidir.

Batı Etkisindeki Türk edebiyatı dönemini etkileyen en önemli etkenler ise batılı tarzda yaşam ve İslamiyettir. Türkçe Batı dillerinin etkisi altında gelişmeye başlamıştır. Gazete, roman, tiyatro tarzında edebi türler edebiyat dünyamıza adım atmışlardır.

Üç büyük edebiyat dönemini daha detaylı dönemlere bölersek aşağıdaki tabloyu elde ederiz.

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK EDEBİYATI DÖNEMİ (5-6. yüzyıllar ve 10. yüzyıllar arası)
A- Sözlü Edebiyat Dönemi (5.yüzyıl ve 8.yüzyıl arası)
B- Yazılı Edebiyat Dönemi (8.yüzyıl ve 10.yüzyıl arası)
İSLAMİYET ETKİSİNDEKİ TÜRK EDEBİYATI DÖNEMİ (10.yüzyıl ve 19.yüzyıl arası)
A- Klasik Türk Edebiyatı Dönemi (13. yüzyıl ve 19.yüzyıl arası)
B- Türk Halk Edebiyatı Dönemi (13.yüzyıl ve 19.yüzyıl arası)
a- anonim halk edebiyatı dönemi (5-6. yüzyıllar ve 20.yüzyıl arası)
b- dini-tasavvufi halk edebiyatı dönemi (11.yüzyıl ve 19.yüzyıl arası)
c- aşık edebiyatı dönemi (8-10. yüzyıllar ve 13-19.yüzyıllar arası)
BATI ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI DÖNEMİ
A- Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatı
B- Servet-i Fünun Dönemi Türk Edebiyatı
C- Fecr-i Ati Dönemi Türk Edebiyatı
D- Milli Edebiyatı dönemi Türk edebiyatı
E- Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı
a- 1940 öncesi türk edeiyatı
b- 1940 sonrası türk edebiyatı

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatı daha detaylı dönemlere de ayrılmaktadır. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı dönemleri hakkında daha fazla bilgi için buraya tıklayabilirsin. 🙂

2019 AYT OTURUMU
16 Haziran 2019 Pazar